برچسب: پوست

کرم ضدآفتاب برای همیشه!

کرم ضدآفتاب برای همیشه، استفاده از کرم ضد آفتاب برای محافظت از پوست اهمیت زیادی دارد. مقاومت پوست در مقابل نور خورشید فقط 10 دقیقه است. اکثر مشکلات پوستی، اعم از بروز لک، جوش، منافع باز پوستی، چروک‌های پوست، کک و مک، پیری زودرس پوست، سرطان پوست و… به دلیل عدم استفاده صحیح از کرم ضد آفتاب است. ضد آفتاب‌ یک محصول مفید برای مراقبت از پوست و سد دفاعی آن ‌است. این کرم ضروری، از پوست در برابر اشعه‌های مضر ماورای بنفش UVA و UVB آفتاب محافظت می‌کند و روند پیری پوست را به تاخیر می‌اندازد؛ به همین دلیل، استفاده از ضد آفتاب در هر شرایطی از اهمیت بالایی برخوردار است. برای جلوگیری از ایجاد آسیب‎های پوستی، در هر بار استفاده، باید از میزان استانداردی ضد آفتاب استفاده کنید. اگر شما هم می‎خواهید از پوست خود در برابر اشعه‎های مضر به راحتی محافظت کنید، با ما در ادامه این مطلب همراه باشید.

ضد آفتاب‌ها انواع مختلفی دارند و نسبت به نیازهای مختلف افراد، با عملکردها و ترکیبات گوناگونی طراحی و فرموله شده‎اند. انواعی از ضد آفتاب‌ها فقط در برابر اشعه فرابنفش (UVA, UVB) و انواعی دیگر، در برابر اشعه فروسرخ (IR) نیز از پوست محافظت می‌کنند. فرقی ندارد که شما کدام نوع ضدآفتاب‌ استفاده می‌کنید، برای هربار استفاده از ضد آفتاب مقدار استاندارد و مشخصی توصیه شده است. استفاده از این کرم کم‌تر از میزان تعیین شده، اثر محافظتی کمی بر روی پوست ایجاد می‌کند و استفاده بیش‌تر از آن نیز، باعث ایجاد اثر محافظتی بالاتری بر روی پوست نمی‌شود‌. در نتیجه استفاده از میزان استاندارد ضدآفتاب در روتین پوستی روزانه به حفظ سلامت پوست شما کمک بسیاری می‎کند.

کرم ضدآفتاب برای همیشه توصیه شده توسط متخصصین پوست

میزان توصیه شده توسط متخصصین پوست برای استفاده از کرم ضدآفتاب برای صورت به اندازه دو بند انگشت است. برای اندازه‎گیری این مقدار لازم است، دهانه کرم ضدآفتاب را روی انگشت‌تان بگذارید و به اندازه‌ی دو بند انگشت از ضد آفتاب روی انگشت خود بزنید و آن را روی صورت خود پخش کنید. همین مقدار از ضد آفتاب برای تمام پوست صورت کافی است. لازم به ذکر است نواحی از بدن که لباس آن‎ها را نمی‎پوشاند و در معرض نور آفتاب هستند نیز به استفاده از ضدآفتاب احتیاج دارند. مقدار توصیه شده ضد آفتاب برای بدن نیز، به اندازه 2 قاشق غذاخوری معادل 30 گرم کرم است.

نحوه صحیح استفاده از ضد آفتاب

استفاده نادرست از کرم ضدآفتاب، باعث بروز آسیب‌های جبران ناپذیر پوستی می‌شود؛ بنابراین برای حفظ سلامتی پوست خود باید نحوه استفاده صحیح از ضد آفتاب را بدانید تا به شکل ناخواسته به پوست خود و سد دفاعی آن آسیب نزنید.

ضدآفتاب رنگی؛ بلی یا خیر؟!

طبق توصیه متخصصین پوست، اگر از ضدآفتاب رنگی برای محافظت از پوست خود استفاده می‌کنید، ابتدا ضدآفتاب بدون رنگ را کامل روی پوست خود پخش کنید و سپس برای یک دست شدن رنگ پوست، از ضد آفتاب رنگی روی پوست خود بزنید.

علت توصیه ذکر شده این است که استفاده از میزان کافی ضد آفتاب رنگی جهت محافظت از پوست، به دلیل وجود رنگدانه‎های کرم پودری بیش از حد، باعث ایجاد جلوه نامناسب بر روی پوست می‎شود. این در حالی است که مقدار اندک ضد آفتاب رنگی نیز برای حفاظت از پوست در برابر اشعه‌های مضر آفتاب کافی نیست. در نتیجه بهتر است قبل از استفاده از ضد آفتاب رنگی، از ضد آفتاب بی‌رنگ هم بر روی پوست استفاده کنید تا محافظت از پوست خود را تکمیل کنید.

تمدید ضد آفتاب

یکی دیگر از موارد حائز اهمیت، تمدید ضد آفتاب است. انواع ضد آفتاب‌ با میزان SPF (15 تا 60) تولید می‌شود‌. مدت زمان محافظت انواع ضد آفتاب‌ها 2-3 ساعت است. بنابراین بعد از گذشت تقریبی این زمان باید دوباره کرم ضدآفتاب خود را تمدید کنید. اگر از ضد آفتاب رنگی استفاده می‎کنید، توصیه ما به شما برای تمدید، ضد آفتاب بدون رنگ است. چرا که استفاده از ضد آفتاب رنگی در حجم زیاد و چندین لایه بر روی پوست، زیبایی رنگ پوست را از بین می‎برد و جلوه آن را خراب می‎کند. یادتان باشد که تمدید ضد آفتاب به اندازه استفاده از آن خیلی مهم است.

جدول زیر میزان محافظت انواع میزان SPF ضد آفتاب را نشان می‎دهد:

میزان SPF	میزان محفاظت
15	93%
30	97%
≤50	98%

استفاده از ضد آفتاب در منزل

اشعه‎های مضر نور خورشید به دلیل انرژی زیادی که دارد از شیشه پنجره هم عبور می‌کند و می‌تواند روی پوست‌تان تاثیر منفی بگذارد. در نتیجه یادتان نرود که حتی در محیط خانه هم باید از ضد آفتاب استفاده کنید. در فضای خانه می‌توانید از ضد آفتاب با SPF کمتر استفاده کنید ولی بهترین گزینه ضد آفتاب با SPF بیشتر است. طبق نظر بعضی از متخصصین پوست، نور لامپ هم اشعه‌های مضر و آسیب‌رسان متساعد می‎کند. پس حتی در فضاهای کاملاً سرپوشیده هم باید از ضد آفتاب استفاده کنید.

استفاده از ضدآفتاب برای فریلنسرها

نور صفحه انواع تلفن همراه، تبلت و کامپیوتر اشعه مضر مادون قرمز (IR) متساعد می‎کند. اگر به واسطه فعالیت حرفه‎ای خود، ساعت‌های زیادی را با تلفن همراه، تبلت و کامپیوتر در ارتباط هستید، باید قبل از شروع کار با این وسایل الکترونیکی، به پوست خود ضد آفتاب بزنید. اشعه مادون قرمز (IR) باعث ایجاد چین و چروک و همچنین پیری زودرس پوست می‌شود.

شدیدترین موقعیت‎های جذب اشعه مضر نور خورشید

در ساحل‌، کویر، مناطق کوهستانی، روزهای ابری و یا برفی اشعه‌های مضر در بیشترین سطح خود می‎تابند. شن ساحل و کویر، سنگ‎های کوهستان و برف، نور خورشید را بازتاب می‌کنند. همچنین نور خورشید در روزهای ابری از بین ابرها نیز عبور می‎کند. بنابراین، در این موقعیت‌ها باید از ضد آفتاب با SPF بالا (SPF 50 – SPF 60) استفاده کنید. فراموش نکنید حین طبیعت‎گردی و سفر، حتماً از ضد آفتاب با SPF بالا استفاده کنید و حتماً هر 2 ساعت یک بار آن را تمدید کنید تا از بروز آسیب‎های پوستی جلوگیری کنید.

نکته مهم در استفاده از ضدآفتاب این است که باید در تمامی فصول سال، در صورت وجود نور مستقیم آفتاب و یا عدم وجود نور مستقیم آن، حتماً از ضدآفتاب استفاده شود.

استفاده از ضد آفتاب در هنگام آفتاب گرفتن

آفتاب گرفتن و برنزه کردن پوست با استفاده از نور خورشید، مضرات فراوانی برای پوست به دنبال دارد. در هر حال اگر اصرار به برنزه کردن پوست خود دارید، باید به فکر سلامتی پوست خود هم باشید؛ چرا که قرار گرفتن در مرض نور شدید خورشید باعث تخریب سد دفاعی پوست شما می‎شود. بنابراین به خاطر داشته باشید نیم ساعت قبل از آفتاب گرفتن مقدار مناسبی از کرم ضدآفتاب که در بالا به آن اشاره شد را به تمامی نواحی بدن خود که در معرض نور خورشید قرار می‎گیرد بزنید تا آسیب‎های ناشی از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور مستقیم آفتاب را به حداقل برسانید.

سخن پایانی

استفاده از ضد آفتاب مناسب، اهمیت به سزایی در حفظ سلامت پوست دارد. عدم استفاده صحیح از ضدآفتاب‎ها، استفاده از کرم ضدآفتاب با SPF نامناسب، عدم تمدید به موقع ضد آفتاب و استفاده از مقدار ناکافی ضد آفتاب، باعث ایجاد آسیب‌های پوستی (گاهی اوقات جبران ناپذیر) می‎شود. ما در تیم تحقیقاتی لدوراشاپ تلاش کرده‎ایم تمامی مطالب مورد نیاز شما در جهت استفاده صحیح از ضد آفتاب را گردآوری کنیم تا با رعایت این موارد همیشه پوستی سالم، شفاف و درخشان داشته باشید.

با برخی از عارضه ها و بیماریهای پوستی در این مقاله آشنا شوید.

درماتیت سبورئیک (Seborrhoeic dermatitis)

درماتیت سبورئیک نوعی بیماری پوستی است که اغلب مزمن و عودکننده بوده و باعث پوسته پوسته شدن و بروز التهاب در پوست سر یا صورت می ­شود. این عارضه در صورت به شکل پوسته­ های چرب و زرد رنگ روی ابروها، نزدیک خط رویش مژه ها، کانال گوش، قسمت جلوی پیشانی و یا پشت گوش دیده می­ شود.

درماتيت سبورئيك در جوانان شايع است و بيشترين شيوع آن تا سنين حدود چهل سالگی مشاهده می ­شود. اما در افراد مسن كمتر وجود دارد. علت این عارضه هنوز شناخته نشده اما با درمان ­های ویژه از بين بردن قارچ ­های موجود روي پوست انسان بهبود می یابد. همین موضوع این احتمال را مطرح می ­کند كه ممکن است قارچ ­هاي مخمري پوست در ايجاد اين بيماري مؤثر باشند. این بیماری در آب و هوای سرد بیشتر مشاهده می ­شود، قابل سرایت به فرد دیگری نیست و به رژیم غذایی ارتباطی ندارد.

کوپروز (Couprose)

کوپروز نوعی بیماری پوستی پیشرفت کننده است. که نشانه ­های آن پوستی صورتی رنگ با قرمزی پراکنده در گردن، بینی و گونه ها است. در این عارضه پوست معمولاً برافروخته بنظر می­رسد و مویرگ ها به وضوح مشاهدهد می ­شوند و فرد در پوستش احساس کشیدگی می­ کند. کوپروز معمولاً ارثی است اما همه افراد بالای 20 سال ممکن است دچار این بیماری شوند. به­علاوه احتمال بروز کوپروز در سنین سالمندی، به­ علت خشک و نازک­شدن پوست هم وجود دارد. کوپروز درمانی ندارد اما با مراقبت می ­توان عوارض آن را کنترل کرد.

بهترین راه پیشگیری از کوپروز، محافظت از پوست در برابر آفتاب از سنین پایین است. چون ممکن است آسیب در سنین پایین اتفاق بیفتد اما در سنین بالاتر خودش را نشان دهد. به­محض اینکه نشانه­ های کوپروز مشاهده شد، هر محرکی باعث وخیم ­تر شدن آن می ­شود. عوامل مختلفی مثل نور شدید آفتاب، هوای گرم، حرارت و همین­طور استرس، غذاهای پر ادویه، کشیدن سیگار و مصرف الکل از مهمترین محرک ­های کوپروز به ­شمار می ­روند.

پسوریازیس (Psoriasis)

پسوريازيس يك اختلال پوستي همراه پوسته ­ريزي است كه مشخصۀ آن دوره ­هاي مكرر فروكش و عود بيماري است. ضایعات پوستی بیماری پسوریازیس به شکل برجستگی­ های نسبتاً وسیع قرمزرنگ همراه پوسته­ های لایه لایه و نقره ای اين عارضه پوست سر، آرنج­ ها، زانوها، قفسه ­سينه، پشت، بازوها، ساق ­ها و انگشتان دست و پا را درگير مي­ كند. پسوريازيس در اواخر كودكي يا اوايل بزرگسالي شروع شده و در سراسر عمر ادامه پیدا می ­کند. در ايران پسوريازيس را با نام صدف هم مي ­شناسند.

علت دقیق بیماری پسوریازیس هنوز مشخص نیست اما دخالت عامل ژنتیک در بروز آن قطعی است. در این بیماری تکثیر سلول­ های پوستی سریعتر از حالت طبیعی انجام شده و همین عامل باعث پوسته­ریزی می ­شود. با این حال علت اصلی این تکثیر سلولی سریع هنوز مشخص نشده است. تقریباً از هر سه نفری که دچار این بیماری هستند یک نفر از آن­ها خویشاوندی دارد که او هم دچار این بیماری است. عوامل دیگری هم مثل برخی داروها و بعضی بیماری ­های عفونی، صدمات و استرس ­ها در شروع یا تشدید بیماری نقش دارند. سن بروز بیماری می­ تواند هر سنی باشد اما اگر شروع بیماری در سنین کودکی باشد احتمال شدیدتر بودن آن بیشتر است. همچنین در صورت وجود سابقه بیماری در افراد خانواده معمولاً بیماری شدیدتر و طولانی ­تر خواهد بود.

در حال حاضر این بیماری درمان قطعی ندارد، اما داروهای بسیاری وجود دارند که با استفاده از آن­ها می­توان بیماری پسوریازیس را کنترل کرد. این روش ­ها کمک می­ کند علائم و نشانه ‌های پسوریازیس کاهش پیدا کند و فرد احساس بهتری داشته باشد. در بعضی افراد ممکن است پوست کاملاً پاکسازی شده و شفاف شود. برای آشنایی با این راه ‌­ها بهتر است فرد برای دریافت بهترین و مؤثرترین مشاوره در این زمینه به یک متخصص پوست مراجعه کند.

پاهای ترک خورده و شقاق دار (Cracked Heels)

پاشنه ‌های ترک­ خورده نشانه مراقبت نادرست از پاها است. پاشنه‌ ترک­ خورده که به شقاق پاشنه هم معروف هست روی بالاترین لایۀ‌ پوست یعنی اپیدرم تأثیر می گذارد. به ­مرور پوست، پوسته پوسته و خشک می­ شود، این شکاف‌ ها عمیق ­تر و در نهایت این ترک ­ها نه تنها دردناک خواهند شد بلکه می­توانند باعث التهاب و عفونت ‌های جدی هم بشوند.

در این شرایط پوست ملتهب، قرمز و دارای ترک ­های دردناک شده و عواملی مثل هوای سرد و خشک، دی هیدراته شدن پوست، عدم استفاده از مرطوب کننده برای پوست پا، حمام با آب داغ، استفاده از پاک­کننده های قوی یا صابونی و بیماری دیابت موجب تشدید ترک­ها خواهد شد. به­علاوه پوشیدن جوراب ­های ضخیم و کفش­ های پوشیده، به ­دلیل ممانعت از رسیدن هوا به پوست می­ توانند این شرایط را تشدید کنند.

گاهی این مشکل با ضایعات قارچی اشتباه گرفته می ­شود که با انجام آزمون ­های اختصاصی قارچ توسط پزشک قابل تشخیص است. اگر فردی دچار ترک و شقاق پا شود بهتر است کفش­ های باز بپوشد و از جوراب ­های پنبه ­ای استفاده کند. همچنین در طول روز چندین بار از مرطوب کننده ­ها برای هیدراته کردن پوست استفاده نماید.

اگزما (eczema)

اگزما (درماتیت) شایع ­ترین بیماری التهابی پوستی است که شکل ویژه ­ای ندارد و به اشکال مختلفی بروز می کند و حتی بعضی افراد ممکن است بیش از یک نوع آن را تجربه کنند. از اشکال معمول آن می ­توان به درماتيت آتوپيك، درماتيت تماسي، درماتيت دست، نورو درماتيت، درماتيت شغلي، درماتيت سبورئيك، درماتيت استازیز و … اشاره کرد. اما به ­طور کلی می­توان اگزما را به دو دسته کلی تقسیم نمود:

الف) اگزمای حاد: این نوع از اگزما با قرمزی، تورم و ضایعات آبدار (وزیکول) همراه هست و خارش شدیدی ایجاد می کند. خراشیدگی روی این ضایعات ممکن است باعث عفونت باکتریایی ثانویه و وخیم کردن بیماری شود.

ب) اگزمای مزمن: پوست ملتهب، قرمز، پوسته پوسته و ضخیم (چرمی) می­ شود و خارش متوسط تا شدیدی به ­همراه دارد. این نوع اگزما طولانی مدت بوده و ضایعات آن شبیه به پسوریازیس و قارچ هستند.

موارد تشدید کننده اگزما در هر فرد متفاوت و در بعضی موارد تشخیص علت تشدید ضایعات مشکل است. از جمله عوامل شایع در تشدید اگزما می­ توان به استرس­ های روحی و جسمی، عادت ماهانه، مواد غذایی، تغییرات آب و هوایی و بیماری­ ها اشاره کرد. همچنین بعضی عوامل مثل صابون ها، پاک­کننده­ ها، مواد ضدعفونی کننده، عصاره میوه­ ها، گوشت، بزاق و یا موی حیوانات هم ممکن است باعث بروز خارش پوستی گردند.

اگزما نوعی بیماری پوستی است و درمان آن باید توسط پزشک انجام شود. اگزما هم در کودکان و هم در افراد بالغ رخ می­دهد اما اغلب در نوزادان مشاهده می ­شود. در صورتی که افراد به­طور ژنتیکی مستعد اگزما باشند و با عوامل محیطی آن تماس پیدا کنند، ممکن است دچار اگزما شوند.

جهت بهبود این عارضه استفاده از کرم و شوینده ­های ملایم و نرم کننده توصیه می ­شود اما این موارد اثر درمانی ندارند و برای درمان باید به پزشک متخصص مراجعه کرد.

اگزمای دست:

اگزما یا درماتیت دست، نوعی اگزما است که نواحی پشت و روی دست را درگیر می کند. این نوع اگزما با خارش زیاد، سوزش و درد در ناحیه دست ­ها همراه و ممکن است متورم شده، ترک خورده و خشک و پوسته پوسته شود. این نوع اگزما در بین خانم ­ها بیشتر از آقایان شایع است. تماس با مواد شیمیایی محرک (شوینده­ ها، عطرها، اسیدها، و قلیاها و …)، خیس بودن دائمی دست ­ها، سایش مکرر، هوای سرد و خشک، لاتکس موجود در دستکش ­های یک بار مصرف باعث ایجاد این نوع اگزما می ­شوند.

این نوع اگزما در بین کارکنان مشاغل خاص مثل خدمات نظافتی، خدمات پذیرایی، مکانیکی و فلزکاری، آرایش مو و مراقبت­ های بهداشتی شایع است ، زیرا در این مشاغل دست فرد مدام با مواد محرک پوست تماس پیدا می کند.

برای بهبود این نوع اگزما در وهله اول باید عوامل محرک را شناسایی کرده و از تماس با این آلرژن ها و یا محرک ها پرهیز کرد. همچنین استفاده از مرطوب کننده ­ها، استفاده از دستکش برای تماس با آب یا مواد شیمیایی و عدم شستشوی مکرر با آب یا صابون و شوینده ­های محرک می­تواند به کاهش عوارض این نوع اگزما کمک کند.

درماتیت تماسی (Contact Dermatitis)

نوعی التهاب پوستی است که در صورت تماس مستقیم با ماده محرک خارجی یا ایجاد­کننده حساسیت، بروز می کند. درماتیت تماسی فقط سطح پوست رو تحت تاثیر قرار مب دهد و بهبود این حساسیت معمولاً روزها و هفته ­ها طول می کشد. این نوع اگزما تنها زمانی به ­طور کامل از بین می رود که پوست دیگر به هیچ وجه در تماس با ماده حساسیت ‌زا یا محرک قرار نگیرد. معمولاً نقاط خارش‌ داری به جا می گذاردکه سطح وسیعی رو درگیر کرده و باعث ایجاد حالت سوختگی می ­شود و سطحی که بیشتر با ماده محرک در تماس بوده، بیشتر درگیر می کند.

درماتیت تماسی بسته به علت ایجاد کننده آن به دو دسته تقسیم می‌ شود:

1. درماتیت تماسی تحریکی
2. درماتیت تماسی آلرژیک

درماتیت تماسی تحریکی (Irritant contact dermatitis)

تماس مکرر با آب، مواد شوینده، دئودورانت ‌ها، حلال ‌ها و مواد شیمیایی، و هر گونه اصطکاک پوست می­تواند باعث بروز این نوع درماتیت تماسی شود. در این عارضه پوست دچار خارش و قرمزی می ­شود.

درماتیت تماسی تحریکی شایع ‌ترین نوع درماتیت است و درصد بالایی از درماتیت ‌ها را شامل می­ شود. معمولاً کف دست ­ها پس از تماس با عامل محرک باعث ایجاد درماتیت تماسی تحریکی می­ شوند، چون این مواد چربی و موانع محافظت‌ کننده را از سطح پوست حذف می کنند. علائم این عارضه بیشتر شامل قرمزی، خارش، پوسته پوسته شدن، تورم، تاول، خشکی، فلسی شدن، ضخیم شدن و احساس حرارت در نقطه تماس می­ شود. در موارد شدیدتر، تاول‌ های شدید و زخم ‌های باز ایجاد می­گردد. اکثراً آرایشگرها و تولیدکنندگان مواد غذایی که با آب در تماس هستند بیشتر به این نوع درماتیت مبتلا می ­شوند.

درماتیت تماسی آلرژیک (Allergic contact dermatitis)

این نوع درماتیت در اثر واکنش نسبت به مواد آلرژن ایجاد می ­شود و در نهایت در بدن واکنش ایمنی ایجاد می کند و باعث التهاب پوست می ­شود. این عارضه به علت تماس پوست با موادی بوجود می ­آید که شاید اکثر مردم نسبت به آن واکنشی نشان ندهند؛ مثلاً صابون، مواد الکلی، عطر، لاستیک، رنگ مو و یا کاندوم. این واکنش خود را به صورت قرمزی پوست، خارش و سوزش نشان می­ دهد. برای تشخیص عامل این نوع درماتیت انجام پچ تست (Patch Test) لازم است.

داروها، آفت‌کش‌ ها، لوازم آرایشی، افزودنی ‌های غذایی، مواد شیمیایی تجاری، مواد پلاستیکی و لاتکس و در کل تمام موادی که به نوعی باعث بروز حساسیت می­ شوند، می ‌توانند باعث بروز این نوع درماتیت گردند. بعضی از افراد حتی به نیکل موجود در انواع جواهرات هم حساسیت نشان می ­دهند.

این نوع درماتیت به ناحیه‌ ای محدود می­شود که با آلرژن در تماس قرار­گرفته، مانند دست و صورت. در واقع، چند سال طول می کشد تا آلرژی ایجاد گردد و وقتی که ایجاد شد تا آخر عمر در فرد باقی می ­ماند و کوچک ‌ترین تماس با ماده آلرژن می­ تواند باعث بازگشت حساسیت پوستی شود. علائم آن شبیه به درماتیت تماسی تحریکی است و از خفیف تا شدید متغیر است و تشخیص آن هم از طریق آزمایش انجام می ­شود.

درماتیت ناشی از پوشک (Diaper Dermatitis)

درماتيت ناشي از پوشک مشكل خيلي شايعي است و در بعضي کودکان به­ علت زخم خيلي سريع پيشرفت مي کند و در بعضي دیگر هم ممکن است به ­ندرت پيشرفت کند. البته اگر استفاده از پوشك قطع شود بهبودي سريع تر ايجاد می ­شود. عواملی مثل حساسیت تماسی، عفونت باکتریایی و قارچی ممکن است باعث ايجاد درماتيت ناشی از پوشک شود.

بدن بچه ‌­هایی که پوشک می ­شوند ممکن است در تماس با لاتکس پوشک دچار حساسیت شود. ادرار و مدفوع کودک هم می ­تواند باعث بروز حساسیت شود، زیرا ادرار حاوی اوره هست و زمانی­که در مجاورت پوست نوزاد قرار می گیرد باعث بروز حساسیت می ‌شود. این نوع حساسیت در واقع همان حساسیت تماسی است و باعث سوزش و خارش پوستی می ­شود.

عفونت باكتري و قارچ كانديدا هم می ­تواند باعث بروز التهاب شود، که برای تشخیص دقیق و درمان باید به پزشک مراجعه کرد. از سویی باید در نظر داشت ساير مشكلات پوستي از جمله پسوريازيس يا درماتيت سرشتي هم ممکن است بر پوست ناحيه پوشك کودک تأثير بگذارد.

به ­طور کلی برای جلوگیری از بروز این درماتیت، بهتراست پوشک بچه رو مرتب و با فواصل زمانی کمتری عوض کرد و از کرم‌ های ضدالتهاب و نرم کننده و ترکیبات حاوی زینک اکساید که باعث ترمیم سریع ‌تر زخم‌ ها می ­شود، استفاده کرد.

با برخی از عارضه ها و بیماریهای پوستی در این مقاله آشنا شوید.

درماتیت سبورئیک (Seborrhoeic dermatitis)

درماتیت سبورئیک نوعی بیماری پوستی است که اغلب مزمن و عودکننده بوده و باعث پوسته پوسته شدن و بروز التهاب در پوست سر یا صورت می ­شود. این عارضه در صورت به شکل پوسته­ های چرب و زرد رنگ روی ابروها، نزدیک خط رویش مژه ها، کانال گوش، قسمت جلوی پیشانی و یا پشت گوش دیده می­ شود.

درماتيت سبورئيك در جوانان شايع است و بيشترين شيوع آن تا سنين حدود چهل سالگی مشاهده می ­شود. اما در افراد مسن كمتر وجود دارد. علت این عارضه هنوز شناخته نشده اما با درمان ­های ویژه از بين بردن قارچ ­های موجود روي پوست انسان بهبود می یابد. همین موضوع این احتمال را مطرح می ­کند كه ممکن است قارچ ­هاي مخمري پوست در ايجاد اين بيماري مؤثر باشند. این بیماری در آب و هوای سرد بیشتر مشاهده می ­شود، قابل سرایت به فرد دیگری نیست و به رژیم غذایی ارتباطی ندارد.

کوپروز (Couprose)

کوپروز نوعی بیماری پوستی پیشرفت کننده است. که نشانه ­های آن پوستی صورتی رنگ با قرمزی پراکنده در گردن، بینی و گونه ها است. در این عارضه پوست معمولاً برافروخته بنظر می­رسد و مویرگ ها به وضوح مشاهدهد می ­شوند و فرد در پوستش احساس کشیدگی می­ کند. کوپروز معمولاً ارثی است اما همه افراد بالای 20 سال ممکن است دچار این بیماری شوند. به­علاوه احتمال بروز کوپروز در سنین سالمندی، به­ علت خشک و نازک­شدن پوست هم وجود دارد. کوپروز درمانی ندارد اما با مراقبت می ­توان عوارض آن را کنترل کرد.

بهترین راه پیشگیری از کوپروز، محافظت از پوست در برابر آفتاب از سنین پایین است. چون ممکن است آسیب در سنین پایین اتفاق بیفتد اما در سنین بالاتر خودش را نشان دهد. به­محض اینکه نشانه­ های کوپروز مشاهده شد، هر محرکی باعث وخیم ­تر شدن آن می ­شود. عوامل مختلفی مثل نور شدید آفتاب، هوای گرم، حرارت و همین­طور استرس، غذاهای پر ادویه، کشیدن سیگار و مصرف الکل از مهمترین محرک ­های کوپروز به ­شمار می ­روند.

پسوریازیس (Psoriasis)

پسوريازيس يك اختلال پوستي همراه پوسته ­ريزي است كه مشخصۀ آن دوره ­هاي مكرر فروكش و عود بيماري است. ضایعات پوستی بیماری پسوریازیس به شکل برجستگی­ های نسبتاً وسیع قرمزرنگ همراه پوسته­ های لایه لایه و نقره ای اين عارضه پوست سر، آرنج­ ها، زانوها، قفسه ­سينه، پشت، بازوها، ساق ­ها و انگشتان دست و پا را درگير مي­ كند. پسوريازيس در اواخر كودكي يا اوايل بزرگسالي شروع شده و در سراسر عمر ادامه پیدا می ­کند. در ايران پسوريازيس را با نام صدف هم مي ­شناسند.

علت دقیق بیماری پسوریازیس هنوز مشخص نیست اما دخالت عامل ژنتیک در بروز آن قطعی است. در این بیماری تکثیر سلول­ های پوستی سریعتر از حالت طبیعی انجام شده و همین عامل باعث پوسته­ریزی می ­شود. با این حال علت اصلی این تکثیر سلولی سریع هنوز مشخص نشده است. تقریباً از هر سه نفری که دچار این بیماری هستند یک نفر از آن­ها خویشاوندی دارد که او هم دچار این بیماری است. عوامل دیگری هم مثل برخی داروها و بعضی بیماری ­های عفونی، صدمات و استرس ­ها در شروع یا تشدید بیماری نقش دارند. سن بروز بیماری می­ تواند هر سنی باشد اما اگر شروع بیماری در سنین کودکی باشد احتمال شدیدتر بودن آن بیشتر است. همچنین در صورت وجود سابقه بیماری در افراد خانواده معمولاً بیماری شدیدتر و طولانی ­تر خواهد بود.

در حال حاضر این بیماری درمان قطعی ندارد، اما داروهای بسیاری وجود دارند که با استفاده از آن­ها می­توان بیماری پسوریازیس را کنترل کرد. این روش ­ها کمک می­ کند علائم و نشانه ‌های پسوریازیس کاهش پیدا کند و فرد احساس بهتری داشته باشد. در بعضی افراد ممکن است پوست کاملاً پاکسازی شده و شفاف شود. برای آشنایی با این راه ‌­ها بهتر است فرد برای دریافت بهترین و مؤثرترین مشاوره در این زمینه به یک متخصص پوست مراجعه کند.

پاهای ترک خورده و شقاق دار (Cracked Heels)

پاشنه ‌های ترک­ خورده نشانه مراقبت نادرست از پاها است. پاشنه‌ ترک­ خورده که به شقاق پاشنه هم معروف هست روی بالاترین لایۀ‌ پوست یعنی اپیدرم تأثیر می گذارد. به ­مرور پوست، پوسته پوسته و خشک می­ شود، این شکاف‌ ها عمیق ­تر و در نهایت این ترک ­ها نه تنها دردناک خواهند شد بلکه می­توانند باعث التهاب و عفونت ‌های جدی هم بشوند.

در این شرایط پوست ملتهب، قرمز و دارای ترک ­های دردناک شده و عواملی مثل هوای سرد و خشک، دی هیدراته شدن پوست، عدم استفاده از مرطوب کننده برای پوست پا، حمام با آب داغ، استفاده از پاک­کننده های قوی یا صابونی و بیماری دیابت موجب تشدید ترک­ها خواهد شد. به­علاوه پوشیدن جوراب ­های ضخیم و کفش­ های پوشیده، به ­دلیل ممانعت از رسیدن هوا به پوست می­ توانند این شرایط را تشدید کنند.

گاهی این مشکل با ضایعات قارچی اشتباه گرفته می ­شود که با انجام آزمون ­های اختصاصی قارچ توسط پزشک قابل تشخیص است. اگر فردی دچار ترک و شقاق پا شود بهتر است کفش­ های باز بپوشد و از جوراب ­های پنبه ­ای استفاده کند. همچنین در طول روز چندین بار از مرطوب کننده ­ها برای هیدراته کردن پوست استفاده نماید.

اگزما (eczema)

اگزما (درماتیت) شایع ­ترین بیماری التهابی پوستی است که شکل ویژه ­ای ندارد و به اشکال مختلفی بروز می کند و حتی بعضی افراد ممکن است بیش از یک نوع آن را تجربه کنند. از اشکال معمول آن می ­توان به درماتيت آتوپيك، درماتيت تماسي، درماتيت دست، نورو درماتيت، درماتيت شغلي، درماتيت سبورئيك، درماتيت استازیز و … اشاره کرد. اما به ­طور کلی می­توان اگزما را به دو دسته کلی تقسیم نمود:

الف) اگزمای حاد: این نوع از اگزما با قرمزی، تورم و ضایعات آبدار (وزیکول) همراه هست و خارش شدیدی ایجاد می کند. خراشیدگی روی این ضایعات ممکن است باعث عفونت باکتریایی ثانویه و وخیم کردن بیماری شود.

ب) اگزمای مزمن: پوست ملتهب، قرمز، پوسته پوسته و ضخیم (چرمی) می­ شود و خارش متوسط تا شدیدی به ­همراه دارد. این نوع اگزما طولانی مدت بوده و ضایعات آن شبیه به پسوریازیس و قارچ هستند.

موارد تشدید کننده اگزما در هر فرد متفاوت و در بعضی موارد تشخیص علت تشدید ضایعات مشکل است. از جمله عوامل شایع در تشدید اگزما می­ توان به استرس­ های روحی و جسمی، عادت ماهانه، مواد غذایی، تغییرات آب و هوایی و بیماری­ ها اشاره کرد. همچنین بعضی عوامل مثل صابون ها، پاک­کننده­ ها، مواد ضدعفونی کننده، عصاره میوه­ ها، گوشت، بزاق و یا موی حیوانات هم ممکن است باعث بروز خارش پوستی گردند.

اگزما نوعی بیماری پوستی است و درمان آن باید توسط پزشک انجام شود. اگزما هم در کودکان و هم در افراد بالغ رخ می­دهد اما اغلب در نوزادان مشاهده می ­شود. در صورتی که افراد به­طور ژنتیکی مستعد اگزما باشند و با عوامل محیطی آن تماس پیدا کنند، ممکن است دچار اگزما شوند.

جهت بهبود این عارضه استفاده از کرم و شوینده ­های ملایم و نرم کننده توصیه می ­شود اما این موارد اثر درمانی ندارند و برای درمان باید به پزشک متخصص مراجعه کرد.

اگزمای دست:

اگزما یا درماتیت دست، نوعی اگزما است که نواحی پشت و روی دست را درگیر می کند. این نوع اگزما با خارش زیاد، سوزش و درد در ناحیه دست ­ها همراه و ممکن است متورم شده، ترک خورده و خشک و پوسته پوسته شود. این نوع اگزما در بین خانم ­ها بیشتر از آقایان شایع است. تماس با مواد شیمیایی محرک (شوینده­ ها، عطرها، اسیدها، و قلیاها و …)، خیس بودن دائمی دست ­ها، سایش مکرر، هوای سرد و خشک، لاتکس موجود در دستکش ­های یک بار مصرف باعث ایجاد این نوع اگزما می ­شوند.

این نوع اگزما در بین کارکنان مشاغل خاص مثل خدمات نظافتی، خدمات پذیرایی، مکانیکی و فلزکاری، آرایش مو و مراقبت­ های بهداشتی شایع است ، زیرا در این مشاغل دست فرد مدام با مواد محرک پوست تماس پیدا می کند.

برای بهبود این نوع اگزما در وهله اول باید عوامل محرک را شناسایی کرده و از تماس با این آلرژن ها و یا محرک ها پرهیز کرد. همچنین استفاده از مرطوب کننده ­ها، استفاده از دستکش برای تماس با آب یا مواد شیمیایی و عدم شستشوی مکرر با آب یا صابون و شوینده ­های محرک می­تواند به کاهش عوارض این نوع اگزما کمک کند.

درماتیت تماسی (Contact Dermatitis)

نوعی التهاب پوستی است که در صورت تماس مستقیم با ماده محرک خارجی یا ایجاد­کننده حساسیت، بروز می کند. درماتیت تماسی فقط سطح پوست رو تحت تاثیر قرار مب دهد و بهبود این حساسیت معمولاً روزها و هفته ­ها طول می کشد. این نوع اگزما تنها زمانی به ­طور کامل از بین می رود که پوست دیگر به هیچ وجه در تماس با ماده حساسیت ‌زا یا محرک قرار نگیرد. معمولاً نقاط خارش‌ داری به جا می گذاردکه سطح وسیعی رو درگیر کرده و باعث ایجاد حالت سوختگی می ­شود و سطحی که بیشتر با ماده محرک در تماس بوده، بیشتر درگیر می کند.

درماتیت تماسی بسته به علت ایجاد کننده آن به دو دسته تقسیم می‌ شود:

1. درماتیت تماسی تحریکی
2. درماتیت تماسی آلرژیک

درماتیت تماسی تحریکی (Irritant contact dermatitis)

تماس مکرر با آب، مواد شوینده، دئودورانت ‌ها، حلال ‌ها و مواد شیمیایی، و هر گونه اصطکاک پوست می­تواند باعث بروز این نوع درماتیت تماسی شود. در این عارضه پوست دچار خارش و قرمزی می ­شود.

درماتیت تماسی تحریکی شایع ‌ترین نوع درماتیت است و درصد بالایی از درماتیت ‌ها را شامل می­ شود. معمولاً کف دست ­ها پس از تماس با عامل محرک باعث ایجاد درماتیت تماسی تحریکی می­ شوند، چون این مواد چربی و موانع محافظت‌ کننده را از سطح پوست حذف می کنند. علائم این عارضه بیشتر شامل قرمزی، خارش، پوسته پوسته شدن، تورم، تاول، خشکی، فلسی شدن، ضخیم شدن و احساس حرارت در نقطه تماس می­ شود. در موارد شدیدتر، تاول‌ های شدید و زخم ‌های باز ایجاد می­گردد. اکثراً آرایشگرها و تولیدکنندگان مواد غذایی که با آب در تماس هستند بیشتر به این نوع درماتیت مبتلا می ­شوند.

درماتیت تماسی آلرژیک (Allergic contact dermatitis)

این نوع درماتیت در اثر واکنش نسبت به مواد آلرژن ایجاد می ­شود و در نهایت در بدن واکنش ایمنی ایجاد می کند و باعث التهاب پوست می ­شود. این عارضه به علت تماس پوست با موادی بوجود می ­آید که شاید اکثر مردم نسبت به آن واکنشی نشان ندهند؛ مثلاً صابون، مواد الکلی، عطر، لاستیک، رنگ مو و یا کاندوم. این واکنش خود را به صورت قرمزی پوست، خارش و سوزش نشان می­ دهد. برای تشخیص عامل این نوع درماتیت انجام پچ تست (Patch Test) لازم است.

داروها، آفت‌کش‌ ها، لوازم آرایشی، افزودنی ‌های غذایی، مواد شیمیایی تجاری، مواد پلاستیکی و لاتکس و در کل تمام موادی که به نوعی باعث بروز حساسیت می­ شوند، می ‌توانند باعث بروز این نوع درماتیت گردند. بعضی از افراد حتی به نیکل موجود در انواع جواهرات هم حساسیت نشان می ­دهند.

این نوع درماتیت به ناحیه‌ ای محدود می­شود که با آلرژن در تماس قرار­گرفته، مانند دست و صورت. در واقع، چند سال طول می کشد تا آلرژی ایجاد گردد و وقتی که ایجاد شد تا آخر عمر در فرد باقی می ­ماند و کوچک ‌ترین تماس با ماده آلرژن می­ تواند باعث بازگشت حساسیت پوستی شود. علائم آن شبیه به درماتیت تماسی تحریکی است و از خفیف تا شدید متغیر است و تشخیص آن هم از طریق آزمایش انجام می ­شود.

درماتیت ناشی از پوشک (Diaper Dermatitis)

درماتيت ناشي از پوشک مشكل خيلي شايعي است و در بعضي کودکان به­ علت زخم خيلي سريع پيشرفت مي کند و در بعضي دیگر هم ممکن است به ­ندرت پيشرفت کند. البته اگر استفاده از پوشك قطع شود بهبودي سريع تر ايجاد می ­شود. عواملی مثل حساسیت تماسی، عفونت باکتریایی و قارچی ممکن است باعث ايجاد درماتيت ناشی از پوشک شود.

بدن بچه ‌­هایی که پوشک می ­شوند ممکن است در تماس با لاتکس پوشک دچار حساسیت شود. ادرار و مدفوع کودک هم می ­تواند باعث بروز حساسیت شود، زیرا ادرار حاوی اوره هست و زمانی­که در مجاورت پوست نوزاد قرار می گیرد باعث بروز حساسیت می ‌شود. این نوع حساسیت در واقع همان حساسیت تماسی است و باعث سوزش و خارش پوستی می ­شود.

عفونت باكتري و قارچ كانديدا هم می ­تواند باعث بروز التهاب شود، که برای تشخیص دقیق و درمان باید به پزشک مراجعه کرد. از سویی باید در نظر داشت ساير مشكلات پوستي از جمله پسوريازيس يا درماتيت سرشتي هم ممکن است بر پوست ناحيه پوشك کودک تأثير بگذارد.

به ­طور کلی برای جلوگیری از بروز این درماتیت، بهتراست پوشک بچه رو مرتب و با فواصل زمانی کمتری عوض کرد و از کرم‌ های ضدالتهاب و نرم کننده و ترکیبات حاوی زینک اکساید که باعث ترمیم سریع ‌تر زخم‌ ها می ­شود، استفاده کرد.